ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ, ΑΛΛΑ ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ;
Ως φαινεται, ο κυβος ερριφθη για την ιδιωτικοποιηση των ΟΛΠ και ΟΛΘ, αλλα δεν ειναι ακομη σαφες πόσο, πότε και πώς. Με την επιφυλαξη οτι οι καθ’υλην αρμοδιοι θα μας πουνε λεπτομερώς, ωστε να ξερουμε και εμεις και οι πιθανοι επενδυτές, κανω μερικες αρχικες σκεψεις.
Τη στιγμη αυτη το Ελληνικο Δημοσιο εχει στα χερια του το 74,14% των 25.000.000 μετοχών του ΟΛΠ και το 74,27% των 10.080.000 μετοχών του ΟΛΘ. Σε τρεχουσες τιμες, αν πουλησει ολες τις μετοχές που εχει, θα εισπραξει καπου 272 εκ. ευρω για τον ΟΛΠ και 108 εκ. ευρω για τον ΟΛΘ. Συνολο καπου 380 εκ. ευρω. Οχι και φοβερα πολλα.
Πιθανως για να μετριασει τις πασης φυσεως αντιδρασεις, ακουστηκε και μια δηλωση του Υπουργου κ. Διαμαντιδη οτι το ποσοστο του Δημοσιου σε καμμια περιπτωση δεν θα πεσει κατω απο το 51%. Αυτο σημαινει εσοδα απο τις ιδιωτικοποιησεις αυτες 85 και 34 εκ. ευρω αντιστοιχα. Συνολο καπου 119 εκ. ευρω. Ψιχουλα.
Αν ο Πειραιας απορροφησει και τα υπολοιπα λιμανια της Αττικης (οπως Ραφηνα, Λαυριο και Ελευσινα), τα προς εισπραξη ποσά για τον ΟΛΠ θα αυξηθουν καπως, αν και οχι φοβερα θεαματικα.
Το ερωτημα που τιθεται ειναι, ειναι ολα αυτα προς τη σωστη κατευθυνση; Η δικη μου αποψη ειναι οχι. Η εγκαθιδρυση ενος ιδιωτικου μονοπωλιου σε καθε ενα απο τα δυο μεγαλα λιμανια ειναι μια πιθανη εκβαση αν ακολουθησουμε αυτο το δρομο. Αυτη μπορει να δημιουργησει μεγαλα προβληματα, προβληματα που δεν αξιζει να αποκτησουμε για το μαλλον ευτελες τιμημα που θα εισπραξουμε.
Ποια ειναι η ενδεδειγμενη λυση; Αν η εισοδος ιδιωτικων κεφαλαιων στα λιμανια ειναι το ζητουμενο, νομιζω οτι η πιο σωστη λυση ειναι να κανουν οι ΟΛΠ και ΟΛΘ ο,τι εχει κανει ηδη ο ΟΛΠ με τον Προβλητα ΙΙ του ΣΕΜΠΟ, τον οποιο εχει παραχωρησει στην Cosco Pacific για 35 χρονια, δηλαδη να παραχωρησουν κομματια του λιμανιου σε ιδιωτες. Σαν παραδειγμα, ο ΟΛΠ θα μπορουσε να παραχωρησει τον Προβλητα Ι σε καποιο αλλο παροχο, o οποιος μαλιστα θα ανταγωνιζεται τους Κινεζους. Θα μπορουσε να παραχωρησει το car terminal σε καποιον αλλο ιδιωτη (η σε δυο ιδιωτες). Θα μπορουσε να παραχωρησει κομματια του επιβατικου λιμενα σε ακτοπλοικες εταιριες η εταιριες κρουαζιερας. Θα μπορουσε να παραχωρησει τη Ναυπηγοεπισκευαστικη Ζωνη Περαματος. Και ουτω καθεξης. Οι παραχωρησιουχοι θα νοικιαζαν τις υποδομες, θα εκαναν επενδυσεις σε εξοπλισμο και ανωδομες (πχ, cruise terminal) και ο ΟΛΠ θα διατηρουσε τον επιτελικο ελεγχο, τον οποιο θα εχανε αν επωλουντο οι υπολοιπες μετοχες του απο το Δημοσιο. Παρομοια θα μπορουσε να κανει και η Θεσσαλονικη.
Αν γινουν ολα αυτα, τα δυο μεγαλυτερα λιμανια της χωρας θα ακολουθησουν το πιο ευρεως διαδεδομενο μοντελο στην Ευρωπαικη Ενωση, το μοντελο του λιμανιου-ιδιοκτητη (landlord port), μοντελο που εφαρμοζεται σε λιμανια οπως Ροττερνταμ, Αμβερσα, Αμβουργο, Βαρκελωνη, Γενοβα, κλπ. Τα λιμανια αυτα ειναι δημοσια (μαλιστα πολλα απο αυτα ανηκουν στους ομωνυμους δημους), αλλα οι πασης φυσεως φορτοεκφορτωτικες, αποθηκευτικες, κλπ εργασιες γινονται απο ιδιωτες. Θεωρω απιθανο η Τροικα να εχει αντιρρηση σε μια τετοια λυση.
Απο πλευρας εσοδων, υποψη οτι η καθαρη παρουσα αξια του τιμηματος που θα εισπραξει ο ΟΛΠ απο την Cosco Pacific ειναι περιπου 660 εκ. ευρω. Δεν εχω καποια εκτιμηση ποσο θα εισπραξει απο αλλες παραχωρησεις που τυχον θα κανει, αλλα εντυπωση μου ειναι οτι μπορει να ειναι αρκετα πιο πανω απο τα 272 εκ. ευρω που θα εισπραξει το Δημοσιο απο την πωληση ολων των υπολοιπων μετοχών του.
Προφανως βεβαια, για να γινουν σωστα ολα αυτα απαιτειται προσεκτικος σχεδιασμος και σωστα βηματα, ωστε το reengineering να πετυχει. Αντιλαμβανομαι οτι η Κυβερνηση βιαζεται λογω του μνημονιου, αλλα βεβιασμενες κινησεις στα λιμανια και στις αλλες αποκρατικοποιησεις εγκυμονουν πασης φυσεως κινδυνους και μπορει να δημιουργησουν μεγαλυτερα προβληματα απο αυτα που υποτιθεται οτι θα λυσουν. Υποθετω οτι τη λογικη αυτη μπορει να εξηγησει η Κυβερνηση στην Τροικα με πειστικο τροπο.
Δεν θα διαφωνήσω καθόλου! αλλά για να μπορέσει ο ΟΛΠ να διατηρήσει επιτελικό έλεγχο, τότε θα πρέπει να γίνει και 'τιμιότερος', να κωφεύει στα κελεύσματα των μεγάλων παικτών και να διατηρεί ισορροπίες. Επίσης θα πρέπει να προετοιμαστεί για ελλειματικές χρήσεις. Ακόμα και στο Αμβούργο, η ΗΡΑ Hamburg Port Authorities, έχει ελλείματα (ακόμα κρυφά από του χρόνου φανερά) και προσπαθεί να πάρει κονδύλια από τη Πόλη για την ανάπτυξη και συντήρηση των υποδομών. Όμως μεγάλο ποσό χρημάτων δαπανάται για την ασφάλεια (security) και τις διαδικασίες ελέγχου (που δεν είναι πάντα πλήρεις ή 'άχραντες'). Η εμπειρία από τα landlord ports αναδεικνύει την ανάγκη ισχυρής πολιτικής ηγεσίας, η οποία μπορεί να μην είναι 'ειδική' σε θέματα διαχείρησης υποδομών, αλλά είναι αρκετά ανεξάρτητη από τους μεγάλους παίχτες ώστε να μην παραδίδεται αμαχητί στις ορέξεις τους. Ένα ακόμα θεματάκι, τουλάχιστον από την εμπειρία στη Γερμανία, είναι η ανάπτυξη των sea/rail connections, όπου τα terminals και οι ιδιώτες καταβάλλουν το ουσιαστικό τμήμα της επένδυσης, αλλά η άδεια πρέπει να εκδωθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, άρα οι συναρμόδιοι φορείς πρέπει να δουλεύουν και να αποδίδουν. Συνεπώς δεν αρκεί μόνο ο ΟΛΠ να γίνει όργανο επιτελικού σχεδιασμού, επίβλεψης και είσπραξης των ταμιακών ροών υπέρ του Κράτους, αλλά και οι λοιποί φορείς να συμπράξουν. Σχετικά με το τίμημα της ιδιωτικοποιήσης, είναι λάθος να συμμφωνηθεί σε market values. Μπορεί να πωληθεί περιουσιακό στοιχεί (μετοχές) over the market value, αρκεί να ανακοινωθεί κατόπιν στο επενδυτικό κοινό. Αν αγοράσουν σε υψηλότερη τιμή και έχουν δικαίωμα διακράτησης (που δεν είναι παράλογο) τότε όλες οι μετοχές στο free float θα προσασμοστούν ανάλογα, δίνοντας ώθηση στο ΧΑΑ (έμμεσα). Έχουν όμως τα α***δια να το κάνουν; αμφιβάλλω! λύσεις υπάρχουν αλλά οι κυβερνώντες (διακομματικά και διαχρονικά) ήταν για τα μπάζα...
ReplyDelete