ΜΟΥΝΤΙΑΛΙΚΑ

Ας γραψω και για κατι πιο ευχαριστο. Σε λιγοτερο από ένα μηνα, ερχεται το Μουντιαλ. Όχι, δεν θα γραψω για την τυχη της Εθνικης Ελλαδος, γιατι στον ομιλο που πεσαμε (Αργεντινη, Νιγηρια και Νοτια Κορεα), τα βλεπω δυσκολα. Ουτε αλλωστε εχω και φοβερη πρεμουρα να παρακολουθησω αυτή τη φορα το τουρνουα, ισως επειδη το ποδοσφαιρο δεν είναι όπως ηταν παλια.

Για τα παλια θα γραψω. Το πρωτο Παγκοσμιο Κυπελλο που ειδα ηταν εκεινο στην Αγγλια (1966), όταν η τηλεοραση του τοτε ΕΙΡ που ειχε μολις αρχισει να εκπεμπει, εδειξε μερικα ματς εκ των υστερων. Φυσικα όλα ασπρομαυρα. Ηταν ενδιαφερον, αλλα ηδη ξεραμε το τελικο αποτελεσμα (Αγγλια- Δ. Γερμανια 4-2 στην παραταση).

Την εποχη εκεινη ζωντανα ματς δεν εδειχνε η τηλεοραση. Εδειχνε μονο καποια στιγμιοτυπα, συνηθως κακης ποιοτητας. Αν δεν με απατα η μνημη μου, το πρωτο ζωντανο ματς που εδειξε ηταν το Μαιο του 1969, όταν εδειξε (ακουσον ακουσον!) το δευτερο ημιχρονο του τελικου του Κυπελλου Πρωταθλητριων Ευρωπης, μεταξυ της Μιλαν και του Αγιαξ. Φαινεται το μπατζετ τους δεν επετρεπε να δουμε ολο τον αγωνα. Κερδισε η Μιλαν με 4-1 (ημιχρονο 2-0, αλλα αυτά τα 2 γκολ δεν τα ειδαμε). Εμαθα τοτε για το Ριβερα και τον Κροιφ (που θα γινοτανε διασημος 2 χρονια μετα, όταν ο Αγιαξ κερδισε τον Παναθηναικο στον τελικο του Γουεμπλευ με 2-0). Μερικους μηνες αργοτερα εδειξε και ένα από τα 2 ματς της Μιλαν με την Εστουντιαντες για το Διηπειρωτικο Κυπελλο (αυτό που εγινε στο Μιλανο και κερδισε η Μιλαν με 3-0). Ηταν βασικα η πρωτη γευση μου από ποιοτικο ποδοσφαιρο, μεγαλη αντιθεση με το Ελληνικο.

Τον Οκτωβρη του 1969 η τηλεοραση εκανε την πρωτη ζωντανη μεταδοση ποδοσφαιρικου αγωνα επι Ελληνικου εδαφους. Ηταν το ματς Ελλαδας- Ελβετιας, που εγινε στο Καυταντζογλειο στη Θεσσαλονικη, για τα προκριματικα του Παγκοσμιου Κυπελλου του Μεξικου. Η Ελλαδα μετα από φοβερη εμφανιση κερδισε με 4-1 (2 γκολ ο Μποτινος- η Μποτινα η τρελλη, όπως τον λεγαμε- και από ένα οι Κουδας, Σιδερης). Θυμαμαι ότι προηγηθηκε 3-0 σε διαστημα 10 λεπτων. Δυστυχως ομως, ένα μηνα αργοτερα, το ματς κλειδι Ρουμανιας- Ελλαδας στο Βουκουρεστι, οπου με νικη η Ελλαδα προκρινοταν, ηρθε ισοπαλο 1-1 (το δικο μας γκολ ο Δομαζος) και στο Μεξικο πηγε η Ρουμανια αντι για μας.

Το πώς χαθηκε εκεινη η προκριση του Μεξικου ηταν χαρακτηριστικο της κακοδαιμονιας που μας εδερνε. Τη χασαμε κοροιδιστικα. Πριν από το ματς με την Ελβετια, αφου κερδισαμε την τοτε διασημη Πορτογαλια του Εουσεμπιο με 4-2 στο Καραισκακη, φεραμε ισοπαλια με τους Ρουμανους παλι στο Καραισκακη με 2-2, παιζοντας ομως χωρις το Δομαζο, λογω κοντρας μεταξυ αυτου και του τοτε προπονητη Νταν Γεωργιαδη! Κατοπιν παιξαμε εκτος εδρας στην Πορτογαλια, οπου στο 80 (ναι, ογδοντα) ημασταν μπροστα 2-0 (Μποτινος, Ελευθερακης) αλλα τελικα μας ισοφαρισαν 2-2. Όλα αυτά τα ματς μονο από το ραδιοφωνο. Τελος παντων, θα ειχε ενδιαφερον να παιζαμε στο Μεξικο αντι για τη Ρουμανια στον ομιλο που αυτή τελικα κατεληξε, δηλαδη με Αγγλια, Βραζιλια και Τσεχοσλοβακια, που ηταν και ο πιο δυσκολος.

Το Μουντιαλ του Μεξικου το 1970 ηταν για μενα μια μεγαλη ποδοσφαιρικη πανδαισια, παρομοια της οποιας δεν εχω από τοτε ξαναζησει. Ηταν η πρωτη φορα που εδειξαν μαζικα πολλα ματς ζωντανα. Λογω της διαφορας της ωρας (8 ωρες), στην Ελλαδα τα ματς ξεκινουσαν ειτε στις 8 το βραδυ (αυτά που ητανε την Κυριακη) ειτε στις 12 τα μεσανυχτα (αυτά που ητανε καθημερινες). Περιγραφη σε ολα: Γιαννης Διακογιαννης. Δεν εδειξαν όλα τα ματς, αλλα οσα εδειξαν τα θυμαμαι χαρακτηριστικα. Μεξικο-ΕΣΣΔ 0-0, καπως βαρετο (ηταν η πρεμιερα, αυτή την εδειξαν σε μαγνητοσκοπηση γιατι συνεπιπτε με τις Πανελληνιες Γυμναστικες επιδειξεις στο Σταδιο!). Αγγλια-Ρουμανια 1-0 (αρκετα καλο). Βραζιλια-Τσεχοσλοβακια 4-1 (φοβερο). Ιταλια-Ουρουγουαη 0-0 (μεγαλη βαρεμαρα). Βραζιλια-Αγγλια 1-0 (σουπερ- ποιος δεν θυμαται την αποκρουση του Μπανκς στην κεφαλια του Πελε). Αγγλια-Τσεχοσλοβακια 1-0 (βαρετο). Δ. Γερμανια-Περου 3-1 (πολύ καλο). Μετα ηρθαν οι προημιτελικοι. Αγγλια-Δ. Γερμανια 2-3 (οι Αγγλοι προηγηθηκαν 2-0 αλλα χασανε στην παραταση- δεν επαιξε ο Μπανκς λογω δηλητηριασης). Στη φαση εκεινη, ημουνα Αγγλοφιλος και στεναχωρηθηκα πολύ που αποκλειστηκε η Αγγλια.

Χωρις αμφιβολια ομως, το πιο φοβερο ματς από όλα αυτά ηταν, το λεγομενο ‘ματς του αιωνα’, ο ημιτελικος Ιταλιας-Δ. Γερμανιας που εληξε 4-3, οπου η Ιταλια εβαλε ένα γκολ στο 8 και μετα το εριξε στο κατενατσιο. Η Δ. Γερμανια ισοφαρισε 1-1 στο 90 (και μαλιστα με τον Σνελινγκερ που επαιζε σεντερ μπακ στη Μιλαν!). Και μετα μπηκαν 5 γκολ στην παραταση! Το ματς τελειωσε κοντα στις 3 το πρωι, και θυμαμαι την επομενη μερα γραφαμε Μηχανικη στο ΕΜΠ (Μπιτσακος) -ημουν τοτε πρωτοετης.

Στον τελικο Βραζιλιας- Ιταλιας ημουνα με την Ιταλια. Αν και η τηλεοραση ηταν ασπρομαυρη, ηξερα ότι η Ιταλια ειχε γαλανολευκη εμφανιση- la squadra azzurra- και αυτό, μαζι με το κλασσικο «ουνα φατσα ουνα ρατσα» εμοιαζε (με καποια δοση φαντασιας) σαν να ητανε στον τελικο η Ελλαδα. Μεγαλη χαρα όταν η Ιταλια ισοφαρισε 1-1, αλλα δυστυχως εχασε 1-4 από τη Βραζιλια των Πελε και σια. Δικαιο αποτελεσμα, η Βραζιλια τοτε ηταν από άλλο πλανητη.

Το ότι η τηλεοραση ηταν ασπρομαυρη δημιουργουσε αρκετα προβληματα. Πχ στον αγωνα ΕΣΣΔ- Μεξικου και οι δυο ομαδες φορουσαν σκουρες φανελες και καλτσες και ασπρα σορτς- τα χρωματα ηταν βεβαια διαφορετικα αν ησουνα στο γηπεδο, αλλα αν εβλεπες τον αγωνα σε ασπρομαυρη τηλεοραση ειχες προβλημα να ξεχωρισεις τις ομαδες. Και πολλες φορες αναρωτιοσουνα, ποια ηταν αραγε τα χρωματα; Μου πηρε αρκετο καιρο να βρω ότι η Αγγλια φορουσε κοκκινα (στο ματς με τη Γερμανια), το Μεξικο πρασινα, καμμια φορα πρασινα η Γερμανια (εκτος απο το κλασσικο μαυρο-ασπρο), μπλε η Ιταλια, και κιτρινο-μπλε η Βραζιλια. Το πιο περιεργο ψαξιμο ηταν στον αγωνα Αγγλιας- Τσεχοσλοβακιας, που η Αγγλια φαινοταν να φοραει κατι σαν πολυ ανοιχτο γκρι, που μπερδευε με το ασπρο της Τσεχοσλοβακιας- αυτό θα μπορουσε να ηταν ειτε κιτρινο, ειτε ανοικτο γαλαζιο, ειτε ροζ, ειτε χακι, ειτε ακομη και ανοικτο πρασινο. Μετα από πολλα χρονια και ψαχοντας στο internet ανακαλυψα ότι σε εκεινο το ματς το χρωμα τους ηταν ανοικτο γαλαζιο.

Εν παση περιπτωσει, τετοιο Μουντιαλ σαν του Μεξικου το 1970 δεν εχω ξαναδει ποτε. Ο ορος «Μουντιαλ» καθιερωθηκε από τοτε, ασχετα που γινοτανε. Ισως αυτό που καπως πλησιασε εκεινο του Μεξικου ηταν του 1982 στην Ισπανια. Ημουνα τοτε στη Βοστωνη, και τα ματς ητανε δυσκολο να τα δεις. Η τηλεοραση δεν τα εδειχνε ζωντανα. Τα εδειχναν όμως σε ένα ξενοδοχειο, το Bradford hotel, κατοπιν πληρωμης. Πηγαιναμε λοιπον αρκετοι Ελληνες και τα βλεπαμε. Φυσικα ηταν και πολλοι Ιταλοι, Βραζιλιανοι, Αργεντινοι, κλπ. Από αυτά που ειδα θυμαμαι χαρακτηριστικα καποια ματς της Βραζιλιας (με ΕΣΣΔ 2-1, με Σκωτια 4-1) και στην προημιτελικη φαση με Αργεντινη 3-1.

Η Βραζιλια του 1982 (Ζικο, Σοκρατες) ηταν εφαμιλλη εκεινης του 1970. Αλλα σκονταψε στην Ιταλια, στον αξεχαστο προημιτελικο της Βαρκελωνης (σταδιο Σαρριά, το εχουν γκρεμισει) οπου εχασε με 3-2 (3 γκολ ο Ροσσι). Η Ιταλια που σερνοτανε στη φαση των ομιλων, ξυπνησε στην προημιτελικη φαση, κερδιζοντας την Αργεντινη του Μαραντονα (2-1) και τη Βραζιλια. Το ματς με τη Βραζιλια το ειδα στο Παρισι, που ειχα παει για επισκεψη στην Εlf Aquitaine, όπως και εκει ειδα και τον ημιτελικο Δ.Γερμανια-Γαλλια 3-3 (4 γκολ στην παραταση) και νικη της Δ. Γερμανιας στα πεναλτυ. Τον τελικο (Ιταλια-Δ. Γερμανια 3-1) τον ειδα στη Γενευη, οπου ειχα παει για το συνεδριο του Euro (επιχειρησιακη ερευνα)- το βραδυ εγινε της κακομοιρας από τους Ιταλους της πολης.

Θυμαμαι επισης την Ολλανδια του 1974, με Κροιφ και σια, η οποια, αν και διελυσε τους παντες και τα παντα μεχρι τον τελικο, την πατησε στον τελικο, χανοντας 2-1 από τη Δ. Γερμανια του Μπεκενμπαουερ. Κατά τη γνωμη μου ο Κροιφ είναι ο καλυτερος παικτης ολων των εποχων μετα τον Πελε (αφηστε με τωρα με Μαραντονα και τριχες). Ειχα δει μια εκπομπη οπου ειχανε καλεσει το Μπεκενμπαουερ και τον Κροιφ σε καποιο pre-game του Euro 2004 (ημουνα τοτε στην Ολλανδια). Ρωτανε και τους 2, ποιος νομιζετε οτι είναι ο καλυτερος παιχτης μετα τον Πελε, ο Μπεκενμπαουερ, η ο Κροιφ; Μα φυσικα ο Κροιφ, λεει ο Μπεκενμπαουερ, χωρις δισταγμο. Και ο Κροιφ λεει, δεν παιζει ρολο ποιος είναι καλυτερος παιχτης, αλλα αν θα κερδισει η ομαδα σου. Αυτος ηταν ο Κροιφ.

Τα υπολοιπα Μουντιαλ ηταν ετσι κι ετσι. Θυμαμαι φωναξα πολύ όταν η Ολλανδια ισοφαρισε 1-1 την Αργεντινη στον τελικο του 1978 και ειχε δοκαρι στο 90, αλλα μετα εχασε στην παραταση με 3-1 (ο Κροιφ δεν ητανε πια στην εθνικη ομαδα). Με ντροπη θυμαμαι το 1994 στις ΗΠΑ, το πρωτο Μουντιαλ που πηγε η Ελλαδα, οπου εχασε από Αργεντινη (Μαραντονα), Βουλγαρια και Νιγηρια με σκορ 4-0, 4-0, και 2-0 αντιστοιχα. Δυο από αυτές τις ομαδες θα τις εχουμε και τωρα αντιπαλες. Ελπιζω να παμε καπως καλυτερα.

Ενδιαμεσα θυμαμαι διαφορα φιλικα ματς της Εθνικης Ελλαδας, καποια καλα και καποια κακα. Γενικα γινοτανε πολυ περισσοτερα φιλικα τοτε. Θυμαμαι τη νικη επι της Ιταλιας του Φακετι και του Ματσολα στο Καραισκακη με 2-1 (1972), την ηττα-ξεφτιλα από την Ολλανδια του Κροιφ με 0-5 (!) παλι στο Καραισκακη (1972) και την απροσδοκητη ισοπαλια 0-0 με τη Βραζιλια των Ζαιρζινιο και Ριβελινο μεσα στο Μαρακανα (1974)- λες να μας χαριστηκανε;

Θυμαμαι επισης και ενα φιλικο με τη Δ. Γερμανια στο Καραισκακη το 1970, λιγους μηνες μετα το Μουντιαλ, οπου χασαμε με 3-1. Το 3ο γκολ των Γερμανων (με πρασινες φανελες!) ο Μπεκενμπαουερ, ο οποιος κατεβηκε και ντριμπλαρε μονος του ολη την Ελληνικη ομαδα πριν το βαλει. Το δικο μας γκολ; ο Γιουτσος.

Εμπαινε λοιπον Γιουτσο! - οπως λεγαμε τοτε.